Để điều trị viêm gan B, chúng ta thường sử dụng các thuốc có cấu trúc tương tự nucleotide/nucleosid. Tuy nhiên, hiệu quả của việc dùng thuốc này thường không được lâu dài do xuất hiện vi rút kháng thuốc. Do kháng chéo, người bệnh kháng với một hoặc một số thuốc nhóm này có thể không phát huy được tối đa tác dụng từ thuốc cùng nhóm.
Bảng 1: Biểu đồ thể hiện sự phát triển kháng thuốc chống vi rút
Đề phòng kháng thuốc
Để đề phòng kháng thuốc, cần cân bằng giữa lợi ích tiềm tàng của liệu pháp chống vi rút với nguy cơ tiềm tàng của sự kháng thuốc. Cần tránh các đơn trị liệu tiếp theo với các thuốc cùng mẫu kháng chéo để tránh tạo thành các đột biến đa kháng (Ví dụ: dùng entecavir cho những bệnh nhân đã kháng lamivudin).
Để giảm nguy cơ kháng thuốc, bệnh nhân thường được ưu tiên khởi đầu liệu pháp bằng những thuốc có ba-ri-e di truyền với sự kháng thuốc cao và/ hoặc hiệu lực cao. Người bệnh cần được kiểm tra nồng độ ADN HBV huyết thanh 3 tháng một lần sau khi bắt đầu trị liệu và nếu đáp ứng kém, cần chuyển sang thuốc điều trị vi rút đường uống khác.
Kiểm soát kháng thuốc
Kế hoạch “điều trị giải cứu” các bệnh nhân bùng phát siêu vi dễ dàng được thực hiện nhờ các xét nghiệm kháng thuốc sẵn có. Trên cơ sở Cẩm nang điều trị Hoa Kỳ và Hướng dẫn của Hiệp hội nghiên cứu bệnh gan Hoa Kỳ (AASLD - 2007), nguyên tắc chung là thêm thuốc thứ 2 không kháng chéo với thuốc ban đầu (chẳng hạn, thêm 1 thuốc nucleotid khi phát hiện kháng với một thuốc nucleosid và ngược lại).
Để củng cố nguyên tắc thêm thuốc thứ 2 không kháng chéo với thuốc ban đầu, các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu đánh giá hiệu quả của việc kết hợp thuốc đối với thay thuốc trong liệu pháp adefovir ở bệnh nhân kháng lamivudin, viêm gan B mạn, HbeAg âm tính.
Ở nghiên cứu này, các bệnh nhân kháng lamivudin có bùng phát siêu vi khi dùng lamivudin lâu dài đã thay thế sang đơn trị liệu adefovir hoặc thêm adefovir. Kết quả: Bệnh nhân với liệu pháp kết hợp vẫn nhạy cảm với thuốc chống vi rút, trong khi 3 trong số 14 người với liệu pháp thay thế đã phát triển các đột biến có dấu hiệu kháng adefovir.
Liệu pháp kết hợp
Đối với viêm gan B, dường như đơn trị liệu không cung cấp một ba-ri-e đủ cao để chống lại sư phát triển kháng thuốc. Do đó, bất kể phạm vi kháng thuốc, đơn trị liệu với bất cứ nucleosid/nucleotid nào cũng có thể thúc đẩy sự kháng thuốc. Cũng có khả năng kháng lại một thuốc có thể dẫn đến kháng những thuốc tiếp theo do sự tương đồng của các đột biến (kháng chéo). Ở bệnh nhân nhiễm HIV, điều trị kết hợp để tránh kháng thuốc đang rất hiệu quả. Vì vậy, chế độ kết hợp thuốc có thể cung cấp chiến lược tương tự để nâng ba-ri-e di truyền với kháng thuốc trong điều trị viêm gan B mạn.
Vài nghiên cứu nhỏ cho rằng, sử dụng liệu pháp kết hợp ngay từ đầu có thể hiệu quả trong phòng chống kháng thuốc. Thật vậy, một thử nghiệm lâm sàng gần đây được tiến hành trên 145 bệnh nhân viêm gan B mạn kháng lamivudin được điều trị đồng thời với adefovir trung bình 42 tháng đã cho thấy bệnh nhân dường như không phát triển kháng thuốc genotyp với adefovir và ngăn chặn lâu dài bùng phát siêu vi và lâm sàng. Các điều tra bổ sung đã giúp sáng tỏ vai trò kết hợp thuốc với ba-ri-e di truyền cao trong đề phòng kháng thuốc.
Kết quả từ vài thử nghiệm lâm sàng đề xuất tăng hiệu lực điều trị bằng cách sử dụng kết hợp các thuốc tương tự nucleotid/nucleosid. Sử dụng kết hợp Pegylated interferon alfa-2a với các thuốc đường uống cũng có thể giảm nguy cơ kháng thuốc (chẳng hạn, làm chậm quá trình kháng thuốc đường uống).
Vì vậy, việc kết hợp 2 nucleosid/nucleotid hiệu lực với sự kháng thuốc khác nhau có thể giữ hy vọng trong điều trị cho bệnh nhân viêm gan B mạn. Các thử nghiệm lâm sàng đã chứng minh hiệu quả của phương pháp này. Tuy nhiên,sự vắng mặt rõ ràng của kháng thuốc trong suốt quá trình điều trị kéo dài với tenofovir ở các bệnh nhân đã/chưa từng điều trị với nucleosid/nucleotid cũng có thể gợi ý rằng liệu pháp kết hợp không phải là luôn cần thiết. (Theo Chakradhar M. Reddy, MD, Paul Martin, MD, FACP: Understanding Resistance in Hepatitis B -- Clinical Implications-Expert Column, May 29, 2008).
Vừa qua, lần đầu tiên tại VN, Tenofovir đã được các nhà khoa học bào chế thành công với tên biệt dược là Topflovir, thuốc do Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương 1 sản xuất, được phân phối bởi công ty TNHH Dược phẩm Hiền Vĩ và Công ty Dược phẩm Minh Hiền.
Topflovir không chỉ có hiệu quả cao để điều trị những bệnh nhân viêm gan B mạn đã/chưa từng điều trị với nucleotid/nucleosid trong thời gian ngắn mà nó còn chứng tỏ hiệu quả cao và khả năng dung nạp tốt trên những bệnh nhân viêm gan B xơ gan còn/mất bù đa kháng (thời gian điều trị thành công là 8 tháng).
Độ an toàn và dung nạp giữa nhóm dùng Topflovir và adefovir là tương đương, riêng độ an toàn trên thận của Topflovir được miêu tả là “tuyệt vời”, không bệnh nhân nào dùng Topflovir thông báo tăng nồng độ creatinin lên đến 0,5mg/dl hoặc có độ thanh thải dưới 50ml/phút.
Hỏi bác sỹ chuyên khoa Truyền Nhiễm hoặc Tiêu Hoá/Gan Mật của bạn để được tư vấn điều trị bệnh viêm gan B mạn với Topflovir.
Hoàng Thị Thùy Hương, Thạc sỹ Dược khoa
Mọi thông tin về sản phẩm Topflovir xin Liên hệ:
Miền Bắc: Công ty TNHH Dược Phẩm Hiền Vĩ
Địa chỉ: Số 25B Ngõ 123 Phố Trung Kính, Trung Hoà, Cầu Giấy Hà Nội
Điện thoại: 04. 7848436. Fax : 04.7848643
Email hienviphar@vnn.vn
Miền Nam : Công ty TNHH TM DP Minh Hiền
Địa chỉ: 436A/36 Đường 3/2 Phường 12, Quận 10, TP.HCM
Điện thoại: 08.8655002. Fax : 08.8634727
Email: minhhienphar@hcm.vnn.vn
BACSI.com (Theo 24h)
Thời Tiết
